Pakowanie ręczne czy automatyczne – co wybrać?
Pakowanie ręczne sprawdza się przy krótkich seriach, zmiennym asortymencie i produktach wymagających indywidualnej kontroli. Pakowanie automatyczne ma większe uzasadnienie przy powtarzalnych produktach, stabilnym wolumenie i czynnościach, które operator wykonuje setki razy podczas zmiany. Pomiędzy tymi rozwiązaniami znajduje się pakowanie półautomatyczne, które często zapewnia najlepszy stosunek kosztu do uzyskanego efektu.
Wybór nie powinien zaczynać się od konkretnej maszyny. Najpierw trzeba ustalić, gdzie w obecnym procesie powstają opóźnienia. Problemem może być otwieranie worków, kompletowanie produktów, ręczne zgrzewanie, drukowanie i naklejanie etykiet albo odkładanie gotowych paczek.
Automatyzacja nie musi oznaczać budowy rozbudowanej linii. W wielu firmach wystarczy stanowisko, które podaje otwarty worek na rolce, umożliwia operatorowi włożenie produktu, wykonuje zgrzew i przygotowuje kolejne opakowanie.
Pakowanie ręczne czy automatyczne – najważniejsze różnice
Pakowanie ręczne zapewnia dużą elastyczność. Operator może szybko zmienić format opakowania, dopasować sposób zabezpieczenia i obsłużyć nietypowy produkt. Wymaga jednak wykonywania wielu powtarzalnych czynności i może utrudniać utrzymanie jednakowego tempa oraz jakości.
Pakowanie półautomatyczne pozostawia człowiekowi kontrolę nad produktem, ale przekazuje maszynie przygotowanie i zamknięcie opakowania. Dzięki temu operator nie musi ręcznie otwierać każdego worka ani wykonywać osobnego zgrzewu.
Pakowanie automatyczne może dodatkowo obejmować:
podawanie produktów,
liczenie elementów,
kontrolę liczby lub masy,
drukowanie danych zmiennych,
skanowanie kodów,
transport gotowych opakowań,
integrację z systemem ERP lub WMS.
Poziom automatyzacji powinien wynikać z rzeczywistych potrzeb procesu, a nie z liczby funkcji dostępnych w urządzeniu.
Od czego zacząć analizę procesu pakowania?
Przed wyborem rozwiązania należy opisać obecny sposób pracy. Sama liczba paczek dziennie nie daje wystarczającej odpowiedzi.
Warto zebrać następujące informacje:
liczbę pakowanych produktów na godzinę i zmianę,
liczbę operatorów,
liczbę wariantów asortymentu,
wymiary i masę produktów,
długość i powtarzalność serii,
sposób kompletowania zawartości,
wykorzystywane opakowania,
rodzaj zamknięcia,
wymagania dotyczące nadruku,
liczbę błędów i poprawek,
częstotliwość zmian formatu,
sezonowe wahania wolumenu.
Należy mierzyć cały cykl, a nie wyłącznie czas włożenia produktu do worka. Operator może pakować produkt przez kilka sekund, ale dodatkowo szukać właściwego opakowania, ręcznie rozdzielać worki, drukować etykietę, naklejać ją i poprawiać źle wykonane zamknięcie.
To właśnie suma tych drobnych czynności często staje się głównym ograniczeniem procesu.
Kiedy pakowanie ręczne jest właściwym rozwiązaniem?
Pakowanie ręczne nadal ma uzasadnienie, gdy:
wolumen jest niski lub nieregularny,
serie są krótkie,
produkty znacznie różnią się wymiarami,
każde zamówienie wymaga innego zabezpieczenia,
produkt trzeba dokładnie obejrzeć przed zapakowaniem,
zawartość zestawu często się zmienia,
pakowanie wymaga indywidualnego ułożenia,
koszt pomyłki jest wysoki i konieczna jest kontrola operatora.
Ręczne stanowisko można usprawnić bez kupowania maszyny. Czasem wystarczy uporządkowanie materiałów, ograniczenie liczby formatów worków, ustawienie drukarki w zasięgu operatora i wyznaczenie osobnych stref dla produktów oczekujących oraz gotowych paczek.
Ręczne pakowanie przestaje być efektywne, gdy przed stanowiskiem regularnie powstają kolejki, tempo zależy od konkretnego pracownika, jakość zamknięć jest nierówna albo firma potrzebuje dodatkowych osób przy każdym wzroście liczby zamówień.
Kiedy warto zastosować pakowanie półautomatyczne?
Pakowanie półautomatyczne sprawdza się, gdy produkt nadal powinien być pobierany, kontrolowany lub kompletowany przez operatora, ale otwieranie i zamykanie opakowań zabiera zbyt dużo czasu.
Przykładem jest stanowisko wykorzystujące worki pre-open na rolce. Maszyna przygotowuje otwarty worek, operator wkłada produkt, a urządzenie wykonuje zgrzew i podaje kolejne opakowanie.
Takie rozwiązanie jest szczególnie przydatne przy pakowaniu:
części zamiennych,
elementów montażowych,
zestawów serwisowych,
komponentów elektronicznych,
akcesoriów,
tekstyliów,
produktów e-commerce,
wyrobów wymagających kontroli przed zamknięciem.
Operator zachowuje kontrolę nad zawartością, ale nie wykonuje czynności, które maszyna może powtarzać szybciej i w jednakowy sposób.
Półautomatyzacja pozwala również rozwijać stanowisko etapami. W pierwszym kroku maszyna może odpowiadać za podanie worka i zgrzew. Później proces można uzupełnić o druk, skanowanie, liczenie lub automatyczne podawanie produktu.
Jak działa pakowanie w gotowe worki na rolce?
Worek pre-open jest wstępnie otwarty i połączony z kolejnymi opakowaniami na rolce. Maszyna ustawia go w pozycji załadunkowej, dzięki czemu operator nie musi ręcznie rozdzielać warstw folii.
Typowy cykl obejmuje:
podanie worka,
otwarcie go od strony operatora,
umieszczenie produktu,
uruchomienie cyklu,
wykonanie zgrzewu,
oddzielenie gotowego opakowania,
przygotowanie następnego worka.
W zależności od konfiguracji przed zamknięciem opakowania może zostać wykonany nadruk zawierający kod kreskowy, numer partii, indeks produktu, dane zamówienia albo informacje logistyczne.
Maszyny Autobag® mogą pracować jako samodzielne stanowiska półautomatyczne lub jako element bardziej rozbudowanego systemu pakowania.
Kiedy pełna automatyzacja ma uzasadnienie?
Pełniejsza automatyzacja jest możliwa, gdy produkt można stabilnie rozdzielać, liczyć i podawać do maszyny. Najlepsze rezultaty uzyskuje się przy powtarzalnych produktach oraz dłuższych seriach.
System może obejmować:
podajnik wibracyjny,
liczarkę optyczną,
dozowanie wagowe,
przenośnik,
kontrolę poprawności,
automatyczne podawanie do worka,
zgrzewanie,
drukowanie danych,
odbiór gotowych opakowań.
Sama wydajność maszyny nie przesądza jednak o wyniku całej linii. Jeżeli produkt dociera nieregularnie, kompletacja trwa długo albo gotowe paczki nie są sprawnie odbierane, szybkie urządzenie będzie czekało na pozostałe etapy procesu.
Dlatego automatyzację należy oceniać dla całego przepływu produktu – od pobrania elementów do odłożenia prawidłowo zapakowanej i oznaczonej paczki.
Pakowanie i drukowanie w jednym procesie
Ręczne naklejanie etykiet jest częstym źródłem opóźnień oraz pomyłek. Etykietę trzeba wydrukować, pobrać, dopasować do produktu i umieścić w odpowiednim miejscu.
System pakujący może połączyć przygotowanie opakowania z drukowaniem danych zmiennych. Pozwala to ograniczyć liczbę osobnych operacji oraz ryzyko przypisania niewłaściwej etykiety do produktu.
Przed wdrożeniem należy ustalić:
jakie dane będą drukowane,
skąd system będzie je pobierał,
co uruchomi wydruk,
gdzie nadruk ma się znajdować,
jak trwałe musi być oznaczenie,
jak obsłużyć brak lub błąd danych,
czy kod ma być kontrolowany skanerem.
Przy druku termotransferowym taśma TTR musi być dopasowana do drukarki, etykiety lub powierzchni worka oraz oczekiwanej odporności nadruku.
Jak porównać koszty pakowania ręcznego i automatycznego?
Porównanie nie powinno ograniczać się do ceny maszyny. Ręczny proces generuje również koszty pracy, błędów, poprawek, nadgodzin, rekrutacji sezonowej oraz nadmiernego zużycia materiału.
W kalkulacji warto uwzględnić:
koszt roboczogodziny,
liczbę poprawnie zapakowanych produktów na godzinę,
liczbę operatorów,
koszt worka i oznaczenia,
liczbę błędów,
czas przezbrojeń,
koszt przestojów,
koszt urządzenia lub wynajmu,
uruchomienie i szkolenie,
materiały eksploatacyjne,
serwis.
Koszt pracy na sztukę można obliczyć przez podzielenie pełnego kosztu roboczogodziny przez liczbę prawidłowo zapakowanych produktów w godzinę.
Najważniejsze jest słowo „prawidłowo”. Katalogowa liczba cykli maszyny nie ma znaczenia, jeśli urządzenie czeka na produkt, nadruk jest nieczytelny albo część opakowań wymaga poprawy.
Więcej informacji znajduje się w artykule Czy automatyzacja pakowania zmniejsza koszty pracy?.
Materiał opakowaniowy jest częścią systemu
Nawet prawidłowo dobrana maszyna nie zapewni stabilnej pracy z przypadkowym workiem. Opakowanie musi być dostosowane do:
wymiarów produktu,
jego masy i kształtu,
ostrych krawędzi,
sposobu podawania,
parametrów maszyny,
temperatury zgrzewania,
wymaganego nadruku,
warunków transportu.
Zbyt mały worek utrudnia wkładanie produktu i może osłabić zamknięcie. Zbyt duży zwiększa zużycie materiału, pogarsza wygląd paczki i może utrudniać pracę automatu.
Nie zawsze jeden materiał musi pełnić wszystkie funkcje. Produkt może zostać zabezpieczony i oznaczony w worku procesowym, a następnie umieszczony w foliopaku, papieropaku lub kartonie przeznaczonym do transportu.
Dlaczego test przed zakupem jest ważny?
Specyfikacja techniczna nie pokazuje, jak konkretny produkt zachowa się podczas pakowania. Problemem może być wystający element, ostra krawędź, nieregularny kształt albo niewygodny sposób wkładania do worka.
Test na rzeczywistych produktach pozwala sprawdzić:
właściwy rozmiar worka,
wygodę pracy operatora,
jakość zgrzewu,
czas cyklu,
czytelność nadruku,
stabilność podawania materiału,
łatwość zmiany formatu,
sposób odbioru gotowego opakowania,
realny poziom automatyzacji.
Do próby warto przekazać najmniejszy, największy, najcięższy i najbardziej problematyczny produkt. Jeżeli firma pakuje zestawy, należy dostarczyć także typową konfigurację wieloelementową.
Pakowanie ręczne czy automatyczne – jak podjąć decyzję?
Pakowanie ręczne warto pozostawić tam, gdzie najważniejsze są elastyczność, indywidualna kontrola i możliwość szybkiej obsługi nietypowych produktów.
Pakowanie półautomatyczne jest właściwe, gdy operator nadal kontroluje lub kompletuje produkt, ale ręczne otwieranie, zgrzewanie i etykietowanie ograniczają wydajność.
Pełna automatyzacja ma uzasadnienie przy stabilnym, wysokim wolumenie i produktach, które można powtarzalnie podawać oraz liczyć.
Najbezpieczniejsza decyzja wynika z pomiaru obecnego procesu i testu kilku wariantów. Celem nie jest zakup najbardziej rozbudowanej maszyny, lecz usunięcie konkretnego ograniczenia bez tworzenia nowych problemów.
Dobór systemu pakowania z FIGE
FIGE Polska jest oficjalnym dystrybutorem maszyn i systemów Autobag® w Polsce oraz producentem indywidualnych maszyn i stanowisk pakujących.
Zakres projektu może obejmować:
analizę procesu,
testy na produktach klienta,
dobór maszyny Autobag®,
dobór worków pre-open,
druk danych zmiennych,
podajniki i liczarki,
przenośniki,
wynajem wybranych urządzeń,
uruchomienie,
szkolenie i serwis.
Aby porównać pakowanie ręczne, półautomatyczne i automatyczne, skontaktuj się z FIGE i prześlij próbki produktów, informacje o wolumenie oraz krótki opis obecnego sposobu pracy.
Najczęściej zadawane pytania
Czy pakowanie automatyczne zawsze jest szybsze od ręcznego?
Nie zawsze. Wynik zależy od sposobu podawania produktu, kompletacji, liczby wariantów, przezbrojeń i odbioru gotowych paczek. Maszyna może pracować szybko, ale czekać na pozostałe etapy procesu.
Kiedy warto pozostać przy pakowaniu ręcznym?
Przy niskich wolumenach, krótkich seriach, bardzo zmiennych produktach i procesach wymagających indywidualnego zabezpieczania lub kontroli każdej sztuki.
Czym różni się pakowanie półautomatyczne od automatycznego?
W systemie półautomatycznym operator zazwyczaj pobiera i wkłada produkt, a maszyna przygotowuje oraz zamyka worek. W systemie automatycznym produkt może być również liczony, transportowany i umieszczany w opakowaniu bez ręcznego podawania.
Czy można automatyzować pakowanie etapami?
Tak. Proces można rozpocząć od worków pre-open i półautomatycznej maszyny, a następnie dodać druk, skanowanie, liczenie, podajnik lub przenośnik.
Jakie produkty można pakować w worki pre-open?
Między innymi części techniczne, zestawy montażowe, elektronikę, akcesoria, tekstylia, komponenty serwisowe i produkty e-commerce. Dobór należy potwierdzić podczas testu.
Czy przed zakupem można przetestować maszynę?
Tak. FIGE może przeprowadzić testy na rzeczywistych produktach klienta i porównać różne warianty organizacji stanowiska.
Czy FIGE jest oficjalnym dystrybutorem Autobag® w Polsce?
Tak. FIGE Polska jest oficjalnym dystrybutorem maszyn i systemów Autobag® w Polsce. Zapewnia dobór urządzeń i worków, testy, wdrożenie, szkolenie, serwis oraz materiały eksploatacyjne.
