Specyfikacja folii do maszyn pakujących – jakie parametry powinna zawierać?
Specyfikacja folii do maszyny pakującej powinna określać nie tylko rodzaj i grubość materiału. Musi uwzględniać także wymiary opakowania, tolerancje, konstrukcję worka, perforację, parametry rolki, kierunek odwijania, wymagania dotyczące zgrzewu oraz sposób nanoszenia nadruku.
Dobrze przygotowana specyfikacja odpowiada na cztery podstawowe pytania:
Czy materiał pasuje do produktu?
Czy rolka może zostać zamontowana w maszynie?
Czy kolejne worki będą prawidłowo podawane i otwierane?
Czy zgrzew i nadruk zachowają wymaganą jakość?
Brak jednego z tych elementów może prowadzić do problemów, mimo że sam materiał wygląda prawidłowo. Folia może źle się prowadzić, worek nie otwierać się w odpowiednim momencie, perforacja pękać za wcześnie, a nadruk ścierać się podczas transportu.
Co powinna zawierać specyfikacja folii do maszyny pakującej?
Zakres informacji zależy od rodzaju maszyny i opakowania. Inaczej opisuje się folię rękawową formowaną w urządzeniu, a inaczej gotowe worki pre-open na rolce.
W przypadku worków maszynowych warto uwzględnić następujące grupy parametrów:
Obszar specyfikacji | Parametry do określenia |
Produkt | Wymiary, masa, kształt, ostre krawędzie, liczba sztuk w opakowaniu |
Worek | Szerokość, długość, zakładki, tolerancje wymiarowe |
Materiał | Rodzaj tworzywa, struktura, grubość, przejrzystość, właściwości specjalne |
Konstrukcja | Położenie otwarcia, zgrzewy fabryczne, perforacja, otwory wentylacyjne |
Rolka | Średnica rdzenia, maksymalna średnica rolki, szerokość nawoju, kierunek odwijania |
Zamknięcie | Rodzaj zgrzewu, wymagana szczelność i wytrzymałość |
Nadruk | Pole druku, dane stałe lub zmienne, kody, wymagana odporność |
Logistyka | Liczba worków na rolce, sposób pakowania rolek, etykietowanie dostawy |
Nie każda aplikacja wymaga wszystkich parametrów. Specyfikacja powinna jednak jednoznacznie opisywać te cechy, które wpływają na pracę konkretnego urządzenia.
Dobór wymiaru folii zaczyna się od produktu
Podstawą są maksymalne wymiary produktu: długość, szerokość i wysokość. Trzeba również uwzględnić masę, kształt oraz sposób wkładania produktu do opakowania.
Sama długość i szerokość produktu nie wystarczą. Znaczenie mają również:
ostre narożniki,
wystające elementy,
przewody i elastyczne części,
sposób układania produktu,
liczba sztuk w jednym worku,
instrukcje i dodatkowe akcesoria,
przestrzeń wymagana do wykonania zgrzewu.
Za mały worek utrudnia wkładanie produktu, napręża folię i może pogorszyć jakość zamknięcia. Zbyt duży zwiększa zużycie materiału, zajmuje więcej miejsca oraz może gorzej układać się podczas transportu.
Właściwy format powinien zapewnić swobodne umieszczenie produktu, ale nie pozostawiać nieuzasadnionego nadmiaru folii.
Grubość folii nie określa całej wytrzymałości
Grubość materiału podaje się najczęściej w mikrometrach. Jest ona ważnym parametrem, ale nie powinna być traktowana jako jedyny wskaźnik wytrzymałości worka.
Dwie folie o tej samej grubości mogą różnić się:
odpornością na przebicie,
wytrzymałością zgrzewu,
podatnością na rozciąganie,
sztywnością,
przejrzystością,
zachowaniem w niskiej temperaturze,
sposobem otwierania w maszynie.
Lekki i gładki produkt może być bezpiecznie pakowany w cieńszy materiał. Część metalowa z gwintem lub ostrym narożnikiem może wymagać bardziej odpornej konstrukcji, nawet jeśli jej masa nie jest duża.
Nie należy automatycznie zwiększać grubości folii. Grubszy materiał podnosi koszt opakowania i może wymagać zmiany parametrów zgrzewania. Właściwości trzeba dobierać do realnego obciążenia, a nie wyłącznie do dotychczasowego przyzwyczajenia.
Rodzaj materiału i jego właściwości
W procesach pakowania stosuje się między innymi folie polietylenowe, polipropylenowe oraz materiały wielowarstwowe. Wybór zależy od produktu, maszyny i oczekiwanej funkcji opakowania.
W specyfikacji warto określić:
rodzaj tworzywa,
udział materiału pochodzącego z recyklingu, jeśli jest wymagany,
oczekiwaną przejrzystość,
kolor,
sztywność,
odporność na przebicie,
właściwości antystatyczne,
ochronę ESD, jeśli jest wymagana,
odporność na wilgoć, promieniowanie UV lub inne czynniki,
możliwość zgrzewania w zakresie dostępnym dla maszyny.
Sam skrót materiałowy, na przykład PE, nie zawsze wystarcza. Dostawca powinien wiedzieć, jaką funkcję ma pełnić opakowanie i na jakie warunki będzie narażone.
Perforacja i otwarcie worka pre-open
W workach pre-open kolejne opakowania są połączone na rolce i rozdzielane perforacją. Każdy worek ma przygotowane otwarcie, przez które operator lub automatyczny podajnik umieszcza produkt.
Dla stabilnej pracy maszyny znaczenie mają:
położenie perforacji,
jej powtarzalność,
siła potrzebna do oddzielenia worka,
położenie otwarcia,
długość odcinka prowadzącego,
tolerancja wymiarowa kolejnych opakowań.
Zbyt słaba perforacja może powodować przedwczesne odrywanie worków. Zbyt mocna utrudnia oddzielenie opakowania po napełnieniu. Nierówne krawędzie lub przesunięcia mogą natomiast powodować problemy z podawaniem i otwieraniem kolejnych worków.
Dlatego materiał przeznaczony do pakowania ręcznego nie zawsze nadaje się do pracy w automacie, nawet jeśli ma odpowiedni wymiar i grubość.
Więcej informacji znajduje się w poradniku: Jak dobrać worki maszynowe do pakowarki?.
Jak opisać rolkę do maszyny pakującej?
Prawidłowy worek może nie nadawać się do użycia, jeżeli rolka nie jest zgodna z uchwytem i układem podającym maszyny.
Specyfikacja rolki powinna zawierać:
średnicę wewnętrzną rdzenia,
szerokość rdzenia,
szerokość całej rolki,
maksymalną średnicę zewnętrzną,
kierunek nawoju,
liczbę worków na rolce,
maksymalną masę rolki,
sposób ustawienia worków względem kierunku odwijania.
Liczba worków na rolce wpływa także na organizację stanowiska. Zbyt mała rolka oznacza częstsze przerwy na wymianę materiału. Zbyt duża może przekroczyć parametry uchwytu albo utrudnić operatorowi bezpieczne zakładanie materiału.
Współczynnik poślizgu i zachowanie powierzchni
Właściwości powierzchni wpływają na sposób przesuwania się kolejnych warstw folii. Materiał o niewłaściwym współczynniku poślizgu może:
utrudniać otwieranie worka,
sklejać się podczas podawania,
przesuwać się nierówno,
powodować niestabilne prowadzenie rolki,
ograniczać tempo pracy maszyny.
Nie istnieje jeden właściwy poziom poślizgu dla wszystkich zastosowań. Parametr musi być dopasowany do konstrukcji urządzenia, sposobu otwierania worka oraz rodzaju pakowanego produktu.
Przy lekkich elementach, elektronice lub produktach przyciągających pył istotne mogą być również właściwości antystatyczne. Jeżeli wymagane jest zabezpieczenie przed wyładowaniami elektrostatycznymi, materiał powinien spełniać parametry wynikające ze specyfikacji produktu i obowiązującego procesu.
Zgrzew powinien być częścią specyfikacji
Wymagania dotyczące zamknięcia trzeba określić przed wyborem folii. Należy ustalić, czy zgrzew ma być:
szczelny,
odporny na obciążenie,
łatwy do ręcznego otwarcia,
estetyczny,
powtarzalny w określonym tempie pracy.
Na jakość zgrzewu wpływają:
rodzaj i grubość folii,
temperatura,
czas kontaktu,
nacisk szczęk,
zanieczyszczenia w strefie zamknięcia,
masa i ułożenie produktu.
Produkt nie powinien znajdować się w obszarze zgrzewania. Dotyczy to szczególnie drobnych elementów, przewodów, produktów sypkich i zestawów mogących przemieszczać się wewnątrz worka.
Przy zmianie dostawcy lub materiału trzeba ponownie sprawdzić parametry zgrzewania. Folia wyglądająca podobnie może wymagać innego czasu albo temperatury.
Nadruk bezpośrednio na worku
Jeśli maszyna ma drukować dane zmienne bezpośrednio na folii, specyfikacja powinna określać:
powierzchnię przeznaczoną do zadruku,
położenie nadruku względem perforacji i zgrzewu,
maksymalny obszar drukowania,
rodzaj danych,
wielkość i rodzaj kodów,
wymaganą trwałość,
kontrast,
sposób weryfikacji czytelności.
Nadruk nie powinien znajdować się na perforacji, fałdzie, zgrzewie ani nad wystającą częścią produktu. Kod kreskowy trzeba ocenić po zapakowaniu, ponieważ ułożenie zawartości może zmienić powierzchnię worka.
Do druku termotransferowego należy dobrać odpowiednią taśmę TTR. Kalka musi współpracować z drukarką, folią oraz wymaganiami dotyczącymi odporności oznaczenia.
Nadruk stały na folii
Jeżeli folia ma zawierać nadruk wykonany podczas produkcji materiału, w specyfikacji należy wskazać:
liczbę kolorów,
projekt graficzny,
wymiary nadruku,
miejsce jego rozpoczęcia,
orientację względem worka,
tolerancję położenia,
wymaganą powtarzalność,
znaczniki odczytywane przez maszynę, jeśli są potrzebne.
Nadruk stały sprawdza się przy logo, instrukcji, symbolach oraz informacjach wspólnych dla całej partii. Numery zamówień, partie, kody i dane odbiorców powinny być nanoszone jako dane zmienne podczas pakowania.
Wzór specyfikacji folii do maszyny pakującej
Poniższy zakres można wykorzystać jako podstawę zapytania do dostawcy:
Produkt
nazwa i indeks produktu,
minimalne oraz maksymalne wymiary,
masa jednej sztuki lub zestawu,
liczba sztuk w worku,
ostre i wystające elementy,
wymagany poziom ochrony.
Worek
szerokość,
długość,
grubość,
rodzaj tworzywa,
kolor i przejrzystość,
zakładki,
otwory wentylacyjne,
wymagania specjalne.
Konstrukcja maszynowa
typ worka lub rękawa,
położenie otwarcia,
perforacja,
kierunek odwijania,
podziałka,
dopuszczalne tolerancje.
Rolka
średnica rdzenia,
szerokość rolki,
maksymalna średnica zewnętrzna,
maksymalna masa,
liczba worków na rolce.
Zgrzew i nadruk
oczekiwana wytrzymałość zamknięcia,
pole nadruku,
rodzaj danych,
kody kreskowe lub 2D,
wymagana odporność na ścieranie,
nadruk stały lub zmienny.
Proces
model maszyny,
sposób podawania produktu,
planowana wydajność,
liczba zmian,
częstotliwość zmiany formatu,
warunki przechowywania i transportu.
Jak potwierdzić specyfikację przed większym zamówieniem?
Specyfikacja techniczna ogranicza ryzyko, ale nie zastępuje próby. Test należy przeprowadzić na rzeczywistych produktach, maszynie i materiale zbliżonym do docelowego.
Podczas testu warto sprawdzić:
montaż i prowadzenie rolki,
powtarzalność otwierania worków,
wygodę wkładania produktu,
moment oddzielania na perforacji,
jakość zgrzewu po ostygnięciu,
czytelność nadruku,
odczyt kodów po zapakowaniu,
zachowanie opakowania w transporcie,
czas pełnego cyklu,
częstotliwość wymaganych korekt.
Próbę należy wykonać również z najbardziej wymagającym produktem: największym, najcięższym, najbardziej nieregularnym lub mającym ostre krawędzie.
Dobór folii i worków pre-open z FIGE
FIGE dostarcza worki Autobag® i worki pre-open oraz pomaga dobrać ich wymiar, materiał, konstrukcję, parametry rolki i powierzchnię nadruku do konkretnego produktu.
Dobór może obejmować:
analizę produktu i obecnego procesu,
próbki kilku wariantów materiału,
testy na rzeczywistych produktach,
sprawdzenie współpracy z maszyną,
dobór nadruku i taśmy TTR,
porównanie kilku rozmiarów worka,
przygotowanie parametrów do regularnych zamówień.
Jeżeli urządzenie dopiero ma zostać wybrane, FIGE może również dobrać maszynę Autobag® oraz wyposażenie stanowiska do planowanego wolumenu i organizacji pracy.
Dobrze przygotowana specyfikacja nie polega na przepisaniu parametrów starego worka. Powinna opisywać materiał, który przewidywalnie współpracuje z produktem, maszyną, zgrzewem i nadrukiem w rzeczywistym procesie.
Najczęściej zadawane pytania
Jakie parametry folii są najważniejsze dla maszyny pakującej?
Najważniejsze są wymiary, grubość i rodzaj materiału, tolerancje, sposób otwierania, perforacja, kierunek nawoju oraz parametry rolki. Przy drukowaniu trzeba również określić pole nadruku i wymaganą odporność oznaczenia.
Czy sama grubość folii określa jej wytrzymałość?
Nie. Wytrzymałość zależy także od rodzaju tworzywa, struktury materiału, jakości zgrzewów i sposobu obciążania worka. Dwie folie o tej samej grubości mogą zachowywać się inaczej.
Czy każdy worek na rolce pasuje do automatycznej pakowarki?
Nie. Worek musi być zgodny z mechanizmem prowadzenia, otwierania, oddzielania i zgrzewania stosowanym w danym urządzeniu.
Czy po zmianie dostawcy folii trzeba wykonać test?
Tak. Nawet przy zachowaniu tej samej deklarowanej grubości mogą zmienić się sztywność, poślizg, tolerancje, perforacja i parametry zgrzewania.
Jakie produkty należy przekazać do testów?
Najlepiej przekazać produkt typowy oraz warianty skrajne: największy, najmniejszy, najcięższy i najbardziej problematyczny.
